TRANH HÀNG TRỐNG PHẬT BÀ QUAN ÂM

     
Tin tứcPhật họcĐời SốngVăn HóaGiáo dụcGóc nhìnSự kiệnHoằng phápSức khỏeThiết kế Phật giáo Toggle navigation
*

Tôi chỉ trình bày ở đây một số tranh con đường Hàng Trống (thành phố Hà Nội) và làng Đông hồ (cách tp. Hà nội khoảng 40 km phía Đông bắc).Nếu các tranh vẽ những vị thần linh hay các nhân trang bị đạo Lão bao gồm khá nhiều, các tranh nói về Phật giáo kha khá hiếm vì không được dùng làm cúng bái.

Bạn đang xem: Tranh hàng trống phật bà quan âm

Bồ Tát quan lại Âm được tưởng tượng dưới tía dạng:- quan tiền Âm trong trái đất thờ chư thần Đồng cốt- quan tiền Âm được thờ cúng trong núi cồn Hương Tích- quan liêu Âm theo tích quan liêu Âm Thị KínhA. Quan lại Âm trong nhân loại thờ chư thần Đồng cốtChúng ta thấy ở đường Hàng Trống và kề bên nhiều tranh vẽ các vị thần trong nhân loại thờ chư thần Đồng cốt, trong các số đó có hình ảnh Quan Âm. Dù các tín ngưỡng này không có liên quan mang đến Phật giáo, việc thờ các thánh mẫu mã rất phổ cập trong các chùa Việt Nam, ở bên cạnh bàn thở Phật, các Bồ Tát, tuyệt Quan Âm. Đây là một trong điểm đặc trưng của Việt Nam, cũng xứng đáng để chúng ta bàn luận về nguyên nhân và lịch sử dân tộc trong buổi hội thảo này.
*

Tranh 1. Quan Âm và các vị thần linh Tam phủ

Quan Âm hiện nay ở bên trên cao nhất, ở bên cạnh có Kim Đồng và Ngọc Nữ. Vị nuốm của quan lại Âm là làm chủ thế giới Tam Phủ, vậy những vị thần này gần như là được nhập vào Phật giáo Việt Nam. Hàng dưới có mặt ba vị Thiên Vương đại diện thay mặt ba vắt giới, và dưới nữa có bố vị Thánh mẫu mã cho tía thế giới:

- mặc áo đỏ là Thánh chủng loại Liễu Hạnh, ngự trị trên trời- mặc áo white là Thánh mẫu mã Thoải, ngự trị bên trên biển, sông, hồ với suối- mang áo xanh là Thánh chủng loại Thượng Ngàn, ngự trị trên núi rừng và những dân tộc miền núi
*

Tranh 2. Quan liêu Âm và những vị thần linh Tứ Phủ

Hình hình ảnh này giống bức ảnh trên. Một số bí quyết nhỏ Tứ Phủ. Các vị thần linh khoác áo vàng tượng trưng cho thế giới trái đất.

Thế gian fan sống được tương trưng ở đoạn dưới vì hai cô lái đò bên trên sông. Ở giữa hai cô lái đò gồm một bé rồng bố đầu chín đuôi, thường xuyên được Hoàng Tử thứ cha ưa cưỡi lên núi với rừng

*

Tranh 3. Quan lại Âm gồm Kim Đồng cùng Ngọc nữ giới bên cạnh

Cũng trong nhiều loại tranh này, Phật Bà ngồi một mình trên đóa hoa sen, phía hai bên có nhị vị thần phụ tá.B. Quan Âm (Bà Chúa Ba) trong núi hễ Hương TíchNhiều tranh Đông hồ vẽ Bà Chúa ngồi trong chùa núi hương thơm (Hương Sơn), trong động Hương Tích. Những tranh hồ hết vẽ theo cùng một kiểu: một ngôi chùa/bàn thờ trọng tâm (với Bà Chúa), có hai nhỏ vật cạnh bên biểu tượng cho những cầu hy vọng được viết lại trên nhị câu đối. Đây là phần nhiều lời cầu nguyện cho một tín đồ hay một gia đình mà fan ta cầu ước ao nhận được sự hộ trì của Bà Chúa.

Xem thêm: Ngày 29 Tháng 7 Là Ngày Gì, Lịch Vạn Niên Ngày 29 Tháng 7 Năm 2021


*

Tranh 4. Bà Chúa ba trong miếu Hương TíchTranh vẽ vào chùa cô gái Bồ Tát Bà Chúa ba (Công chúa thứ ba), tức là Quan Âm Diệu Thiện. Bà bao gồm hào quang đãng trên đầu, ngồi bên trên hoa sen, ăn mặc kiểu truyền thống Việt Nam.Quang cảnh được biểu hiện trong nhị câu đối: “hươu thời dâng hoa” và “hạc thời tiến quả”. Hạc cùng đào là biểu hiệu của sự việc trường thọ và sự bất tử. Hươu là biểu hiệu của việc tài lộc, hoa nếu là hoa mẫu mã đơn, là sự cầu mong về tiền tài với danh vọng.Bà Chúa Ba và đúng là một hình dáng của quan Âm như tỏ rõ trong tranh sau.

*

Tranh 5 . Quan liêu Âm trong hễ núi mùi hương Tích

Tranh 5 . Quan liêu Âm trong rượu cồn núi hương TíchQuang cảnh y hệt như trên, cùng xẩy ra tại mùi hương Tích như được ghi trên chủ yếu điện chùa. Quan lại Âm được trao diện ra vì cạnh bên có nhì vị thần phụ tá.Truyện quan lại Âm - bên dưới dạng Bà Chúa ba - được kéo ra từ cổ tích china về Miaochan (vn. Diệu Thiện, được xem như một dạng của Guanyin, quan tiền Âm). Truyện này được kể lại trong nhị tranh sau.
*

Tranh 6. Diệu Thiện ở miếu Bạch TướcVua Trang vương vãi (Miaozhuan) có tía cô con gái. Hai đào nương đều lấy chồng khá giả, riêng rẽ cô út ít Diệu Thiện rất chiêu mộ đạo, chỉ muốn đi tu cùng không chịu đựng lập gia đình. Sau rất nhiều lần tìm phương pháp khuyên bảo, nhà vua đành chịu đựng cho nàng đi tu ở miếu Bạch Tước, mà lại ra lệnh cho các ni cô yêu cầu hành hạ công chúa nhằm làm chuyển đổi ý định của nàng. Như vậy thanh nữ phải 1 mình lo việc nội trợ với làm bếp mỗi ngày. Nhưng mà Diệu Thiện vẫn chịu đựng đựng không thở than gì và tiếp tục tiến triển trên tuyến đường tu tập.Trên hình vẽ, Diệu Thiện sẽ đứng quét sảnh chùa. Bên cạnh nàng bao gồm một con cọp và một con rồng, ngoại trừ vai trò bảo đảm an toàn và đậy chở, chúng còn khiến cho nàng trong quá trình nội trợ. Trên hai câu đối, bên trái tất cả “Hầm thời vấp ngã quỉ” (Cọp tấn công quỉ dữ), bên nên “Rồng thời xịt nước”.Tức giận quá, nhà Vua đành ra quyết định cho giết nhỏ mình. ông địa (Tudi) đưa thông tin cho Ngọc chúa thượng Đế, vua liền chỉ định phải đảm bảo an toàn cơ thể Diệu Thiện mang đến vẹn toàn. Vì vậy lưỡi đao của đao che bị gãy đôi, cũng tương tự cây thương không phạm được vào thân nàng. ở đầu cuối nhà Vua cho thắt cổ thanh nữ bằng một giải lụa. Vong linh công chúa còn chưa kịp lìa thân xác thì ông địa (Tudi) biến thành một nhỏ cọp white và sở hữu xác phụ nữ chạy trốn vào rừng. Vong hồn của Diệu Thiện lìa khỏi xác và xuống Âm phủ. Mười vị Vua/ quan tòa đích thân ra đón phụ nữ và xin nàng thường xuyên cầu nguyện. Nhưng mà vừa mới bắt đầu cầu nguyện, thì các kẻ bị đày đọa bỗng nhiên cảm thấy vui sướng, và Âm phủ trở thành Thiên đàng. Kinh hãi, mười vị Vua chỉ thị đuổi vong hồn Diệu Thiện trở về è cổ thế, tìm lại khung người đã được thổ địa giữ nguyên không bị hủy hoại. Ít lâu sau thời điểm tỉnh lại, nữ giới được dẫn mang đến một hòn đảo, để liên tiếp cầu nguyện cho việc giải thoát của bọn chúng sinh: chùa Hương sơn (Xiangshan). Bà sống ở chỗ này chín năm, liên tiếp tu tập, chăm sóc những người bệnh với cứu sống đa số kẻ bị đắm tàu.Như vậy, dạng này cũng đều có liên quan cho Quan Âm nam Hải, được những ngư dân hay dân sinh sống ở ven bờ biển tôn thờ, để xin che chắn chống lại các nguy cơ do biển khơi hay bão tố thiên tai.Có lẽ vì tên miếu Xiangshan gần gũi với tên mùi hương Sơn, nên người việt nam mới thờ tại động Hương Tích quan liêu Âm Diệu Thiện, giỏi Bà Chúa Ba.
*

Tranh 7. Vua khỏi bệnhTranh vẽ này không giống các tranh chúc mừng. Tranh này nói một truyện danh tiếng về cuộc đời của quan lại Âm Diệu Thiện.Truyện xẩy ra sau khi Diệu Thiện đang về chùa Hương Tích. Nhà vua, vì bị phạt bởi phạm lỗi lầm lớn, nên phạm phải một bệnh nặng không phương pháp nào cứu chữa. Ông đành hứa đã truyền ngôi cho tất cả những người nào hoàn toàn có thể chữa ông ngoài bệnh. Trong khi thiền định, Diệu Thiện thấy bố mình ở trên chóng trong hoàng cung, bộ hạ bị cơ liệt. Vẫn nghỉ ngơi trong hang động, Bà dùng sức khỏe của thiền định, tự đổi thay mình thành một cụ công cụ bà lương y tiến vào vào cung. Được mang đến trước mặt bên vua, vị lão y khuyên bên vua xin một fan đã “giác ngộ” hiến cho 1 tay và một bé mắt, để pha thành một thuốc bôi (hay thuốc uống) thì sẽ có thể khỏi bệnh. Bên vua nhờ cất hộ hai người sứ giả đến gặp mặt Diệu Thiện ở nơi ẩn tu của Bà. Bà chỉ thị cho chúng ta chặt 1 bàn tay (hay một cánh tay, tùy câu truyện kể) với móc ra mắt trái của mình. Sau một thời điểm lưỡng lự, họ đành tuân lệnh. Bàn tay và con mắt được đem lại cung và sử dụng bởi vị lão y nhằm chữa mang đến nhà vua khỏi bệnh.Trên tranh vẽ, Diệu Thiện xuất hiện thêm trước cửa động có không ít hoa (chúng ta đã ở núi Hương), Bà đứng bên trên tòa sen toả hào quang, như thường chạm mặt trên các tượng thờ. Mặt tay trái bao gồm ghi hai chữ “Tiên Nhân”. Nhì sứ giả ở trong nhà vua đang sẵn sàng cắt tay với lấy đôi mắt của Bà. Họ cũng được chỉ định bằng hai tên: Triệu Chấn tay chũm dao, và vị quan lưu Khâm chắp tay kính ngưỡng trước sự xuất hiện thêm này. Bên dưới tranh còn ghi: “Mắt tay có tác dụng thuốc làm cho thang / Để về cứu bệnh vua Trang tức thì”.

Xem thêm: Móng Tay Có Đốm Trắng Trên Móng Tay Nói Lên Điều Gì, Móng Tay Có Đốm Trắng Nói Lên Điều Gì Về Sức Khỏe

C- một quãng trong truyện quan tiền Âm Thị Kính
Tranh 8. Thị Kính tại miếu Bạch TướcTranh vẽ đề cập một đoạn của quan lại Âm Thị Kính, một truyện tất cả 786 câu thơ lục bát, tác giả vẫn còn đó tranh cãi. Một vị nhân tình Tát sắp đạt chánh quả, yêu cầu để thách thức ngài, đức Phật hiện ra dưới dạng một người phụ nữ trẻ đẹp cùng ngỏ ý hy vọng kết hôn. Ngài trường đoản cú chối, và trước sự đeo xua của người này, ngài đành trả lời chỉ hoàn toàn có thể kết hôn được trong một cuộc sống thường ngày sau. Đức Phật mang đến ngài tái sinh lại mười đời sau bên dưới dạng một cô gái, Thị Kính. Lúc đến tuổi dậy thì, chị em cưới Thiện Sĩ cùng hai vợ ck sống hết sức hòa phù hợp với nhau. Nhưng 1 trong các buổi tối lúc Thiện Sĩ đang ngủ, thì Thị Kính để ý thấy một tua râu mọc ngược bên trên cằm chồng. Đúng lúc khi nữ sắp sử dụng dao cắt sợi râu, thì Thiện Sĩ tỉnh giấc dậy và nghi hoặc nàng định giết mình. Ko tự thân oan được, Thị Kính bị xua đuổi về nhà phụ thân mẹ. Trong cơn hay vọng, người vợ toan từ bỏ tử, nhưng vày nghĩ mang lại gia đình, thanh nữ tìm một chỗ để xa lìa nỗ lực gian.Nàng trá hình làm trai mang đến chùa Bạch Tước cùng được Hoà thượng ở đây nhận có tác dụng chú tiểu, đem tên là Kính Tâm. Dưới dạng đưa trai, nàng khiến cho nhiều cô gái trong vùng say đắm. Con gái của một quan tiền chức vào làng, Thị Mầu, tỏ ý yêu nàng xin cưới, với ít ra đòi vận động với nàng.Tranh vẽ hình quan tiền Âm Thị Kính ăn mặc đàn ông, đã quét sân chùa Bạch Tước cùng bị Thị Mầu theo xua đuổi ráo riết. Hai câu đối ghi, mặt trái: “Hầm thời té củi” (cọp vấp ngã củi), bên phải: “Rồng thì phun nước”. Rồng, ở chỗ này vươn thoát khỏi đám mây, là một trong những con vật giỏi lành mang đến mưa móc (phun nước). Và là sự việc cầu ao ước một mùa gặt xuất sắc đẹp cùng thịnh vượng. Cọp bịt chở bạn dân kháng lại những quỷ thần dữ với ác.Dĩ nhiên Kính Tâm phủ nhận sự tỏ tình của Thị Mầu. Bởi vì hờn dỗi, Thị Mầu trao mình cho 1 người lũ ông vào nhà cùng chửa hoang với hắn. Để trả thù, Thị Mầu buộc tội Kính trung tâm là thân phụ của đứa con. Kính trung ương nhất quyết chối cãi dù rằng bị tra tấn. Nhờ Hòa thượng chùa chịu đựng đóng tiền phạt, nên chị em được thả ra, nhưng bắt buộc sống xa chùa. Phái nữ nhận nuôi đứa nhỏ xíu bị Thị Mầu vứt rơi, không xem xét gì tới những lời đàm tiếu. Lúc đứa nhỏ nhắn được sáu tuổi thì Kính trọng điểm qua đời. Khi làm lau chùi và vệ sinh cho tang lễ thì tín đồ ta mới khám phá Kính chổ chính giữa thật ra là 1 phụ nữ, với những kết tội của Thị Mầu trọn vẹn là vu khống. Vào buổi lễ tưởng nhớ đến người đã khuất, đức Phật chỉ ra trước dân buôn bản và cho thấy thêm rằng Thị Kính là người yêu Tát quan Âm, đã trở về trời, cùng từ phía trên sẽ cầm cố trong tay đứa bé.Như vậy dạng này là quan tiền Âm tống tử (che chở cho các đứa bé), được các thiếu phụ cầu nguyện để mong xin gồm con.(Xin xem các tranh trong bài tiếng Pháp, trang 33-36)Jean-Pierre PascalNguyên Giám đốc nghiên cứu và phân tích CNRS, chuyên về cấu tạo và đa dạng sinh học tập rừng sức nóng đới, nguyên Tùy viên công nghệ Sứ tiệm Pháp trên Saigon, chuyên nghiên cứu và phân tích về tranh dân gian.

Song ngữ Việt – Pháp

Dịch từ tiếng Pháp vì Vũ Hồng Nam