SOẠN BÀI ĐẠI CÁO BÌNH NGÔ LỚP 10

     

Hướng dẫn Soạn bài bác Đại cáo bình Ngô - tiếp theo cụ thể nhất. Với bạn dạng soạn văn 10 này các bạn sẽ được trả lời cục bộ các thắc mắc trong phần Đọc- hiểu cùng Luyện tập cụ thể nhất, qua đó nắm vững nội dung bài bác học.

Bạn đang xem: Soạn bài đại cáo bình ngô lớp 10

Soạn bài: Đại cáo bình Ngô - tiếp sau (chi tiết)

Hướng dẫn học bài

Câu 1 (trang 23 SGK Ngữ Văn 10 tập 2)

- bốn phần:

 + Đoạn 1: " từ trên đầu ....đến chứng cứ còn ghi": xác minh tư tưởng nhân nghĩa với chân lý tự do của Đại Việt.

 + Đoạn 2: " Vừa rồi.... Ai bảo thần nhân chịu đựng được": tố giác thủ đoạn và hành động dã man của quân giặc (giặc Minh)

 + Đoạn 3: " Ta đây.... Cũng là chưa thấy xưa nay": diễn biến của trận chiến đấu.

 + Đoạn 4: Còn lại: Tuyên cáo phổ biến để toàn dân biết thành công trọng đại, khẳng định hòa bình trên toàn giáo khu và rút ra bài học kinh nghiệm lịch sử.

Câu 2 (trang 23 SGK Ngữ Văn 10 tập 2)

a) gần như chân lí để làm chỗ dựa, làm căn cứ xác đáng cho việc triển khai toàn bộ nội dung bài bác cáo là:

- Một là tứ tưởng nhân nghĩa:

“Việc nhân nghĩa cốt ở lặng dân

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”

 Tư tưởng nhân nghĩa là tứ tưởng thống nhất và xuyên suốt trong toàn thể tác phẩm của Nguyễn Trãi. Đối với ông, làm cho vua trước hết bắt buộc biết quan tâm đời sống và cống hiến cho nhân dân, lo đến dân tất cả một cuộc sống yên ổn, nóng no, hạnh phúc, phải ghi nhận trừng trị phần đông kẻ gồm tội với nhân dân.

Tác giả cũng khẳng định kẻ nào đi ngược lại với nhân nghĩa ấy, kẻ đó sẽ ảnh hưởng thất bại:

Lưu Cung tham công đề xuất thất bại

Triệu Tiết mê say lớn đề nghị tiêu vong

Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô

Sông Bạch Đằng giết mổ tươi Ô Mã

Việc xưa coi xét

Chứng cớ còn ghi

- Hai là quyền độc lập, tự nhà của một khu đất nước: Đây là cơ sở, là nền móng làm điểm tựa để phố nguyễn trãi triển khai nội dung bài xích cáo. Tuy đường nguyễn trãi chưa đề cập tới quyền con bạn nhưng chủ quyền dân tộc thì rất rõ nét:

Như nước Đại Việt ta từ bỏ trước

Vốn xưng nền văn hiến sẽ lâu

Núi sông phạm vi hoạt động đã chia

Phong tục nam bắc cũng khác

Từ Triệu, Đinh, Lý, è bao đời tạo nền độc lập

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương

Tuy mạnh mẽ yếu từng thời gian khác nhau

Song hào kiệt đời nào cũng có

=> Giọng văn mang đậm chất sử thi, sôi nổi, từ hào, lí luận chặt chẽ, đanh thép, vật chứng giàu sức thuyết phục, tác giả đã giới thiệu những địa thế căn cứ xác đáng trong trong thực tế lịch sử khẳng định quyền hòa bình của dân tộc.

 b) Đoạn khởi đầu có ý nghĩa sâu sắc như lời tuyên ngôn hòa bình vì đường nguyễn trãi đã mở đầu bài Đại cáo bình Ngô bởi cơ sở bao gồm tính pháp lí, độc lập của dân tộc ta đã gồm cơ sở từ thực tiễn lịch sử (có nền văn hiến vẫn lâu, núi sông giáo khu đã chia, bao đời vua đã gây nền độc lập…). Trong tương lai (1945) trong bạn dạng Tuyên ngôn độc lập, Hồ chủ tịch cũng dẫn lời Tuyên ngôn độc lập năm 1976 của nước Mĩ và bản Tuyên ngôn nhân quyền cùng dân quyền năm 1791 của pháp làm cửa hàng pháp lí để xúc tiến nội dung cho phiên bản tuyên ngôn độc lập ->Đoạn khởi đầu Đại cáo bình Ngô thực sự là bản tuyên ngôn.

 c) người sáng tác dùng đa số từ ngữ đầy mức độ thuyết phục, lập luận sắc bén để làm nổi bật niềm trường đoản cú hào dân tộc: so sánh ngang hàng giữa các triều đại của nước ta với các triều đại của phương Bắc (Triệu, Đinh, Lý, trần – Hán, Đường, Tống, Nguyên), dùng đông đảo từ ngữ mang tính chất chất khẳng định (từ trước, đã lâu, vẫn chia, cũng khác, đời nào cũng có, vậy nên, tham công phải thất bại, yêu thích lớn nên tiêu vong, chứng cứ còn ghi) -> tuyên bố, khẳng định chủ quyền, niềm tự hào dân tộc.

Câu 3 (trang 23 SGK Ngữ Văn 10 tập 2)

a) những âm mưu, hành vi tội ác của giặc Minh:

 - Đầu tiên tác giả vạch trần âm mưu xâm lược của giặc Minh: chỉ ra rằng luận điệu quỷ quyệt của quân giặc: tận dụng tình hình chính sự rối loàn của non sông ta, kết hợp với bạn bè bán nước âm mưa thôn tính nước ta: “Nhân bọn họ Hồ chính sự phiền hà…Bọn gian tà phân phối nước ước vinh”

- Để đã đạt được mục đích đó, chúng đã đàn áp quần chúng ta với những hành vi dã man: sát hại người dân vô tội, bóc tách lột sức lao động, vơ vét của cải:

“Nướng dân black trên ngọn lửa hung tàn

…góa bụa khôn cùng”

Cảm giác đâu đây vẫn tồn tại những giọt mồ hôi, nước mắt và máu xương của biết bao người dân vô tội. Giọng văn nghe thiệt bi thảm, xót xa, mến yêu cho định mệnh con tín đồ bất hạnh. Nỗi uất hận được dồn nén với tuôn trào khi đường nguyễn trãi chỉ mặt, vẽ ra cả một bè bạn súc sinh:

Thằng há miệng, đứa nhe răng, tiết mỡ bấy no nê chưa chán

Lòng phẫn nộ được đưa lên ngùn ngụt vút trời cao khi tác giả khái quát sự gian ác của quân giặc bằng những hình tượng trúc phái mạnh Sơn, nước Đông Hải -> lấy cái tận thuộc để diễn tả tội ác man rợ của giặc tất yêu nào tha trang bị được.

Độc ác thay, trúc nam giới Sơn ko ghi hết tội

Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mát mùi

=> Âm mưu ác nghiệp nhất của giặc Minh đó là xâm lược nước ta. Bọn chúng mượn phương pháp “Phù Trần, diệt Hồ”, nhưng thực chất là hy vọng thôn tính chiếm nước ta. Tội ác mọi rợ nhất của chúng là sự việc tàn sát, vơ vét của nả, tách bóc lột nhân dân. Chúng thẳng tay đàn áp chém giết những người dân vô tội.

 b) tác giả dùng những mẹo nhỏ nghệ thuật đặc sắc để tố giác tội ác kẻ thù:

Bằng lối đối chiếu ẩn dụ với minh chứng cụ thể, sinh động, ngòi cây bút của nguyễn trãi rất linh hoạt: người sáng tác đứng trên lập trường của dân tộc để vạch rõ thủ đoạn của kẻ thù, xuất phát từ lập trường nhân bản khi kể về tội những của quân địch.

 - thành công xuất sắc nhất về thẩm mỹ trong đoạn kể tội quân giặc là ngôn ngữ, hình hình ảnh và giọng văn. Ngoài đặc trưng của thể cáo là câu văn biền ngẫu, sóng đôi, đối ngẫu, ngôn ngữ, hình ảnh và giọng văn của phố nguyễn trãi thực sự cuốn hút người đọc. Lời văn đanh thép, thống thiết:

+ khi uất ức căm giận trào sôi: Độc ác thay,… dơ bẩn thay,…

+ khi đầy kính yêu đến xót xa:

- fan bị ép xuống biển cả dòng sống lưng mò ngọc, ngán vậy cá mập, thuồng luồng

Kẻ bị đem vào núi đãi cat tìm vàng, khốn nỗi rừng sâu, nước độc

- Nướng dân black trên ngọn lửa hung tàn

Vùi quân đỏ xuống bên dưới hầm tai vạ

 Bản tuyên ngôn của đường nguyễn trãi chứa đựng nguyên tố nhân bạn dạng của phiên bản tuyên ngôn nhân quyền. Người sáng tác đã phơi bày tổng thể hành hễ tàn độc của giặc Minh trên đất Việt: giết hại nhân dân còn tàn sợ cả môi trường sống. Đó là hành động của kẻ giật nước, quân phi nghĩa.

Câu 4 (trang 23 SGK Ngữ Văn 10 tập 2)

a. Giai đoạn đầu cuộc khởi nghĩa Lam đánh được tác giả tái hiện bởi những chi tiết cụ thể:

+ Địa bàn khởi nghĩa hẻo lánh: “Núi Lam tô … nương mình”

+ Cuộc khởi nghĩa nổ ra lúc quân thù sẽ mạnh: “Vừa khi… mạnh”

+ Lực lượng nghĩa quân rất là mỏng: “Tuấn kiệt… mùa thu”

+ Lương thảo, binh sĩ thiếu thốn:

Khi Linh đánh lương hết mấy tuần

Khi Khôi huyện quân không một đội

- Người nhân vật Lê Lợi tiêu biểu vượt trội cho cuộc khởi nghĩa tất cả ý chí, tất cả quyết tâm:

Vốn tất cả xuất thân thông thường nhưng Lê Lợi lại sở hữu phẩm hóa học và tính phương pháp của một bậc hero (có lòng phẫn nộ giặc sâu sắc, gồm lý tưởng, ước mơ lớn lao, tất cả quyết tâm thực hiện lý tưởng..). Với sức mạnh của tứ tưởng nhân nghĩa, mục tiêu của trận chiến đấu cộng với tài trí mưu lược của Lê Lợi cùng sự đoàn kết sức khỏe của cả dân với quân ta đã đưa họ đến thắng lợi vẻ vang.

b. Khi tái hiện tiến trình phản công chiến hạ lợi, bài xích cáo diễn tả chiến thắng những bước đầu tiên ở 2 thức giấc Thanh Hóa và Nghệ An. Tiếp nối cuộc khởi nghĩa giành chiến thắng ở các tỉnh phía Bắc. Sự khác biệt cơ bạn dạng là ta càng tấn công càng chiến hạ lớn, giặc càng ngoan núm bảo thủ, lose càng nặng trĩu nề, nhục nhã:

“Chẳng tiến công mà tín đồ chịu khuất, ta trên đây mưu phạt, trung tâm công.

Tưởng bọn chúng biết lẽ nạp năng lượng năn, cần đã nạm lòng đổi dạ

Ngờ đâu vẫn đương mưu tính, lại còn chuốc tội tạo oan”

Cuộc đại chiến còn tiếp diễn, tính kịch liệt cứ tăng dần:

Ta trước đã điều binh thủ hiểm, chặt mũi tiên phong

Ta lại không nên tướng chẹn đường, tốt nguồn lương thực

Ngày mười tám, trận chi Lăng, Liễu Thăng thất thế

Ngày hai mươi, trận Mã Yên, Liễu Thăng cụt đầu

Ngày hăm lăm, bá tước đoạt Lương Minh chiến bại tử vong

Ngày hăm tám, thượng thư Lí Khánh thuộc kế trường đoản cú vẫn

+ Quân ta biểu lộ khí vắt hừng hực:

Sĩ xuất sắc kén hero hổ

Bề tôi lựa chọn kẻ vuốt nanh

Gươm mài đá, đá núi cũng mòn

Voi uống nước, nước sông nên cạn

Đánh một trận, sạch sẽ không kình ngạc

Đánh nhì trận, tan tác chim muông

Nổi gió to lớn trút sạch sẽ lá khô

Thông tổ loài kiến phá toang đê vỡ”

+ quân thù thất bại thảm hại:

. Liễu Thăng thất thế

. Liễu Thăng cụt đầu

. Bá tước đoạt Lương Minh chiến bại tử vong

. Thượng thư Lí Khánh cùng kế tự vẫn

. Quân Vân Nam nghi vấn khiếp vía nhưng vỡ mật

. Quân Mộc Thạch xéo lên nhau chạy để tránh thân

. Cụ thể càng đánh, ta càng mạnh. Địch càng tiến công càng thua.

Chiến thắng vẻ vang của ta được miêu tả qua các hình tượng đa dạng được đo bằng sự to lớn kì vĩ của thiên nhiên. Ta liên tục giành được thắng lợi vẻ vang. Quân thù thất bại nhục nhã, ê chề, rút quân về nước.

=> người sáng tác dựng lên bức ảnh toàn cảnh cuộc khởi nghĩa Lam tô với cây bút pháp nghệ thuật đậm chất hero ca, dùng nhiều động từ links với nhau kết hợp với các tính tự chỉ nút độ ngơi nghỉ điểm tối đa sản xuất thành nhì mảng black trắng đối lập thể hiện tại khí thế thành công của ta với sự đại bại của kẻ thù.

Nguyễn Trãi làm trông rất nổi bật tính chất chính nghĩa nhân đạo sáng sủa ngời của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

- Để làm rõ thành công của cuộc khởi nghĩa Lam đánh và lose nhục nhã của địch, phố nguyễn trãi đã sử dụng thành công xuất sắc nhiều thủ pháp nghệ thuật quánh sắc:

+) Liệt kê: Điều binh thủ hiểm,sai tướng tá chẹn đường, ngày mười tám Liễu Thăng thất thế, ngày nhị mươi Liễu Thăng cụt đầu, ngày hăm lăm Lương Minh chiến bại tử vong, ngày hăm tám Lí Khánh thuộc kế trường đoản cú vẫn. Đánh một trận sạch mát không kình ngạc, tiến công hai trận tung tác chim muông….

+) Đối lập, so sánh tương phản giữa quân ta và quân địch:

Quân ta:

- Trận ý trung nhân Đằng sấm vang chớp giật

Miền Trà lân trúc chẻ tro bay

- Sĩ khí đang hăng

Quân Thanh càng mạnh

- Thừa chiến thắng ruổi dài. Tây tởm ta chiếm phần lại.

Tuyển binh tiến đánh.

Đông Đô đất cũ thu về

- Sĩ tốt kén hero hổ

Bề tôi chọn kẻ vuốt nanh

- Gươm mài đá, đá núi đề xuất mòn

Voi uống nước, nước sông cần cạn.

Xem thêm: Hướng Dẫn Cách Sắp Xếp Ngày Tháng Theo Thứ Tự Tăng Dần, Giảm Dần Trong Excel

- Đánh một trận không bẩn không kình ngạc

Đánh nhị trận tan tác chim muông

Quân địch:

- è cổ Trí, tô Thọ nghe hơi mà lại mất vía.

Lí An, Phương chủ yếu nín thở mong thoát thân.

- Ninh Kiều tiết chảy thành sông tanh hôi vạn dặm.

Tốt Động thây chất đầy nội nhơ để ngàn năm.

- Phúc trọng điểm quân giặc, è cổ Hiệp đã đề nghị bêu đầu.

Mọt gian kẻ thù. Lí Lượng cũng đành vứt mạng.

- vương vãi Thông gỡ chũm nguy mà đám lửa cháy lại càng cháy. Mã Anh cứu giúp trận đánh, mà quân ta hăng lại càng hăng.

=> sử dụng hình ảnh, tự ngữ so sánh mạnh để miêu tả sự áp đảo thắng nuốm của dân chúng ta cùng sự lose thảm sợ hãi của giặc Minh.

+) Câu văn lâu năm ngắn, tạo thành nhịp điệu không giống nhau: người sáng tác sử dụng phần lớn câu ngắn gọn tạo ra nhịp điệu mạnh dạn mẽ, đanh chắc thể hiện khí cố mãnh liệt của quân ta (gươm mài đá… đê vỡ). áp dụng những câu dài dùng để diễn tả thất bại của giặc nhiều không nhắc xiết (Bị ta ngăn ở Lê Hoa, quân Vân Nam nghi ngại khiếp vía mà lại vỡ mật. Thua kém quân ta ở phải Trạm, quân Mộc Thạnh xéo lên nhau chạy để né thân). Câu văn đổi khác thật linh động vừa gợi cảm tha thiết, vừa xung khắc họa rõ ràng khí cầm hừng hực mãnh liệt của nghĩa quân, vừa tương khắc họa sự tung tác tơi bời của quân giặc.

Câu 5 (trang 23 SGK Ngữ Văn 10 tập 2)

Khi diễn đạt chiến thắng lịch sử dân tộc vẻ vang, tác giả dùng giọng văn hào sảng, hùng tráng. Khi truyền đi lời tuyên ba nền độc lập dân tộc, giọng văn bao gồm phần sâu lắng, trịnh trọng cùng thiêng liêng. Lân cận đó, nguyễn trãi dùng đầy đủ từ ngữ mang tính chất chất khẳng định, chấm dứt khoát, khỏe khoắn mẽ: Từ đây vững bền, Từ trên đây đổi mới… nối sát với hầu hết từ Hán Việt: buôn bản tắc, nước nhà -> tạo cho lời tuyên tía mang phần sắc thái thiêng liêng và trọng thể hơn, thể hiện thú vui mừng và niềm từ bỏ hào của dân tộc. Cả một thời hạn dài đất nước bị đàn áp trong cuộc chiến tranh loạn lạc, lời tuyên bố độc lập đã vỡ òa khát khao của bao người. Một triều đại bắt đầu được mở ra.

 - người sáng tác cũng đưa những bài học kinh nghiệm lịch sử

+ chiến thắng vẻ vang của quần chúng. # ta bao gồm được là vì “trời khu đất tổ tông linh thiêng ngầm giúp đỡ”, bọn họ đã biết kết thừa và phát huy giá trị truyền thống yêu nước quý báu của ông cha ta nhằm lại. Sức khỏe truyền thống luôn luôn thường trực vào lòng mỗi cá nhân dân Đại Việt.

+ có tác dụng nên thắng lợi là do con fan “Một cỗ nhung y thành công nên công oanh liệt nghìn năm” ý này rút ra từ các việc Vũ Nương tiến công trụ “Nhất nhung y thiên hạ đại định” (chỉ một cỗ nhung y mà thiên hạ đuc rút được), câu này là mệnh danh Lê Lợi, mệnh danh chiến công của nhân dân Đại Việt => Khẳng định chiến thắng vẻ vang là do tài đức của bé người.

- bài bác học lịch sử dân tộc đối với bọn họ hiện nay:

+) Biết thừa kế và phát huy truyền thống giỏi đẹp của phụ thân ông ta nhằm lại.

+) Đề cao tư tưởng nhân nghĩa lấy dân có tác dụng gốc.

Câu 6 (trang 23 SGK Ngữ Văn 10 tập 2)

- Về phương diện nội dung:

Đại cáo bình Ngô là một trong tuyên ngôn về quyền sinh sống của con người, phơi bày được tội ác man di của quân giặc, chỉ ra diện mạo tàn bạo, khát huyết của kẻ thù xâm lược.

Nguyễn Trãi đang đứng trên lập trường nhân nghĩa, quyền sinh sống của tín đồ dân vô tội để tố cáo lên án giặc Minh xâm lược. Đưa ra lời cáo đanh thép đóng góp phần làm mang lại “Đại cáo bình Ngô” thực sự là một trong tuyên ngôn nhân quyền.

- Về mặt nghệ thuật

+ phát hành được những biểu tượng tác rượu cồn tới bạn đọc.

+ trình bày các sự kiện theo trình tự duy nhất quán

+ Sử dụng mẹo nhỏ đối lập so sánh

+ sử dụng câu ngắn, dài tạo ra nhịp điệu có mục tiêu nhất định.

+ nghệ thuật và thẩm mỹ điêu luyện vào việc phối hợp giữa chính luận với văn chương.

- ngôn từ súc tích, ngắn gọn, nhiều hình ảnh. Giọng văn thời điểm hoà hùng thoải mái khi âu yếm tha thiết mang lại nghẹn ngào, tấm tức....

Xem thêm: Toán 5 Trang 155 - Mở Rộng Vốn Từ: Lạc Quan

Luyện tập

Câu 1 (trang 23 SGK Ngữ Văn 10 tập 2)

- Lập sơ đồ gia dụng kết cấu của bài bác Đại cáo bình Ngô:

*

 => bài Bình Ngô đại cáo có thẩm mỹ kết cấu tiêu biểu điển hình nổi bật cho thể văn chính luận. Làm cho kết cấu chặt chẽ, link xuyên trong cả toàn tác phẩm, dẫn dắt bạn nghe, fan đọc đi tự lập luận này thanh lịch lập luận khác: bắt đầu là giới thiệu tiền đề, tiếp chính là soi sáng sủa tiền đề vào thực tế và sau cuối là rút ra tóm lại => kết cấu logic, chặt chẽ, nhạy bén bén, hấp dẫn người nghe, người đọc theo từng câu từng chữ.