Đất có thổ công sông có hà bá

     

Hà bá là trong những nhân vật bí hiểm nhất lịch sử vẻ vang dân gian Việt Nam, vậy hà bá là gì và tại sao lại bí ẩn đến như vậy?


Vậy chính xác thì Hà Bá là gì?

Theo Wikipedia, "Hà Bá" một vị thần vùng sông nước trong tín ngưỡng y hệt như Thổ Công, bởi vì vậy cho nên vì vậy có câu: "Đất tất cả thổ công, sông tất cả hà bá". Hà Bá thường xuyên được biểu đạt là một ông già tóc bạc đãi như tiên, tay thế phất trần, thai nước, nô nức ngồi trên sống lưng rùa.

Bạn đang xem: đất có thổ công sông có hà bá

Nhưng cũng có nhiều nơi lại có quan niệm khác với khái niệm trên. Theo đó, họ coi Hà Bá là ác thần, thường đi gieo rắc tai họa cho hầu như làng chài ven sông đề xuất bị mọi bạn vừa hại lại vừa ghét, tựa như như với Thuồng Luồng vậy.


*

Thuồng luồng vào truyền thuyết


Trong dân gian có không ít những thần thoại cổ xưa ca ngời nhân vật diệt Hà Bá, cứu bọn chúng sinh, dân làng. Ví như mẩu truyện của ông quan đậy nọ, một hôm, thấy tín đồ dân đang làm cho lễ hiến tế trinh con gái cho Hà Bá, cồn lòng yêu mến xót, ông liền gọi thầy công ty tế cho và nói:

"Cô gái này thừa xấu xí, ngươi hãy xuống gặp Hà Bá trước cùng hỏi coi ngài có chấp thuận không rồi hãy hiến tế sau, chứ nếu làm ngài khó tính thì ngươi tất cả trăm mạng không đền rồng nổi".

Chủ tế sợ quá không đủ can đảm làm lễ hiến sinh trinh nữ giới nữa. Từ bỏ đấy Hà Bá mất ""thiêng"" cùng dân buôn bản cũng quăng quật lệ hiến tế gian ác này.


*

Hình minh họa


Nguyên nhân Hà Bá trở thành giữa những nhân vật huyền bí nhất dân gian là vì Hà Bá chỉ tất cả tầm tác động đối với các làng chài, không được thờ rộng thoải mái mà chỉ được thờ cúng ở hầu như sông nước để mong cho mọi tín đồ không gặp thủy nạn cùng thu hoạch được không ít tôm cá.

Những thần thoại cổ xưa nổi tiếng độc nhất vô nhị về Hà Bá

a. Truyền thuyết về câu: "Đất bao gồm Thổ Công, sông tất cả Hà Bá"

Theo "Ông Thổ công với ông Hà bá" – "Truyện cổ nước Nam" – Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc. NXB Văn học, 2003 nhắc rằng:

"Một hôm, nhỏ quỷ từ bên trên trời xuống thấy thổ công thì quản lý một vùng rộng lớn, còn Hà bá chỉ làm chủ một vùng nước bé dại chạy xung quanh nó bắt đầu nảy ra ý thiết bị định chỉ chiếm ngự một phần sông, một phần đất ở đây. Ngay mau chóng nó đến gặp gỡ Thổ công, xin cho được xây thành với được đồng ý.

Nhưng trước khi xây nó không có tác dụng lễ tạ khiến cho Hà bá nổi cơn lôi đình. Hà bá bèn chan nước chảy vào đất theo mạch nước ngầm. Hễ thành cứ xây được mang lại đâu, là nước lại xói mòn cần thành lại bị đổ đến đó.



Hình minh họa


Lúc này ở bên dưới thuỷ phủ, thần Hà bá thấy nguồn nước của mình bị tắc, lấy có tác dụng bực bội, liền dưng nước lên cao, đánh vỗ vào đất, làm cho đất đề nghị lở ra mà lại trôi cả xuống nước.

Hai mặt đánh nhau như vậy làm mang lại dân tình kiệt quệ, khu đất lở, cây trồng ngổn ngang, nước sông đục ngầu. Sau cùng cả nhì quá mệt mỏi, mới nhận thấy là nhỏ quỷ có tác dụng bậy bạ.

Hai thần gặp nhau thoả thuận: "Ta cùng với ngươi không bám líu gì với nhau, không đại chiến nữa, cơ mà sinh lở đất, cây trồng lụi tàn, bè bạn lụt ngập nhà! Rồi cả hai cùng nói: "Đất tất cả Thổ công, sông tất cả Hà bá".

Xem thêm: Ngày Tốt Chuyển Nhà Tháng 6 Năm 2021, Xem Đúng Nhất

b. Truyền thuyết Hà Bá đòi ái phi làm vợ

Năm đó, vào thời Trần, vua Duệ Tông (1337 - 1377) có một ái phi tên Nguyễn Thị Bích Châu, vừa xinh tươi lại vừa thông tuệ, văn hay chữ tốt.

Năm 1377, mặc dù được ái phi Bích Châu rất đỗi can ngăn, vua nai lưng Duệ Tông vẫn mang theo 12 vạn quân đi đánh Chiêm Thành. Biết rằng khó kháng ý vua, bà Bích Châu ngay tức thì xin theo hộ tống.

Trải qua nhiều ngày tháng, đoàn quân đi mang đến cửa biển Kỳ Hoa thì chạm chán sóng khổng lồ gió lớn. Đêm đó, vừa Duệ Tông mơ thấy một vị thần tên nam giới Minh đô đốc ngỏ ý ý muốn xin vua 1 fan thiếp, giả dụ được sẽ làm gồm sóng yên biển lặng, giúp đơn vị vua đi đánh Chiêm Thành.

Nghe vua Duệ Tông đề cập lại, người nào cũng sợ hãi, k dám nói câu gì chỉ trừ bà Bích Châu: tiện thể thiếp tình nguyện liều tấm thân bèo bọt này để chu toàn cho đoàn ngự giá và quan quân". Hết sức cảm hễ trước tấm lòng son trung, mà lại vua Duệ tông vẫn nhất quyết không đồng ý.

Mặc sóng đánh tối tấp, nước tràn lênh láng, quý phi Bích Châu vẫn tươi vui đến sụp quì lạy, mong chúc đơn vị vua yên tâm và đại thắng. Sau đó, bà quay về hướng Bắc lạy phụ thân mẹ, vái kính chào tử biệt sản phẩm quan quân, trang nghiêm cho ngồi gọn gàng vào lòng chiếc thuyền thoi nhỏ dại có gặm đại hoàng kỳ.


*

Thuyền nhỏ vừa đụng nước vẫn chìm hẳn. Lúc này, đoàn thuyền chiến chở đầy những thai máu lạnh sẵn sàng dấn thân trận chi phí với quyết trung ương diệt giặc giữ yên bờ cõi.

Thế nhưng, vì chưng Trần Duệ Tông không nghe lời can gián, vẫn đồng ý cho quân tiến sâu vào động Y Mang, đất Chiêm, nên bất thần bị trúng mưu của giặc Bà Ma, một tướng của Chế Bồng Nga đề nghị toàn quân chảy rã.

Đó là truyền thuyết thần thoại về việc Hà Bá đòi vợ, còn trên thực tế, một vài nhà phân tích đã cho biết: khi vua Duệ Tông hy sinh, bạn người hoảng loạn, chỉ bao gồm bà Bích Châu bình tâm lĩnh trọng trách thống lĩnh ba quân tháo lui an toàn, đưa thi hài đức vua thoát khỏi hiểm địa.

Nhưng về đến cửa đại dương Kỳ Hoa thì bà kiệt sức và trút hơi thở cuối cùng. Theo lời trăn trối, quan quân táng bà đúng khu vực cửa biển khơi đó.

Xem thêm: Bói Sinh Ngày 27/11 Là Cung Gì ? Tìm Hiểu Về Con Người Họ Tìm Hiểu Về Con Người Họ

Tạm kết

Cũng như bao vị thần linh thần đồ vật khác trong lịch sử dân tộc Việt Nam, Hà Bá cũng là một thành phầm của trí tưởng tượng của dân gian, quần chúng. Đó là một trong những nhân thứ hữu hình hóa đề xuất nỗi hại hãi, mất vía trước sức mạnh vô tuy vậy của thiên nhiên, sông nước.